Andrii-Popa - Andrii-Popa*

Csata Ernő, p, 03/30/2018 - 00:15

 

 

 

                                                                                                                                   

(Fordította Csata Ernő)

                                              

Valea Seacăn ki járna

Kivonva a handzsárja

És inge is kigombolva?

A híres Andrii-Popa!

                                         

Hét éve betyár módra

Az urakat kigúnyolta, 

Övé folyton a zsákmány,

Andrii-Popa, a zsivány!

                                                 

Éjjel-nappal a nyeregben,

Haramiák vámját szedte,

Mindenhol az országban! 

Fut a zsoldos is vágtában,

                                                    

Csőre töltött a puskája 

Tövén háromgolyós tárja,

Pej lova már négyéves,

Amelyik harap és mérges,

                                                 

Hét bajtársa mellette állnak,

Akik tejet is vérrel szoptak.

Soha, semmit meg nem bán, 

Andrii Popa a nagy betyár!

                                                           

Hej bajtársam, kapitányom,

Mi látszik a láthatáron?

Mintha látnék négy lovat!…

Mihainak hírét hallottad?

                                                      

Kapitányom, kimúlsz nyomban,

Büszke Mihai a nyomodban.

Íme, jön, mint egy sárkány!

Vess keresztet te, zsivány.

                                                    

A távolban, amint látja,

Elbődül Popa nagy szája:

,,Jer, mint haramiák loholjunk!

Jer, asszonyhórát táncoljunk!

                                                           

Mondta! kiált, s a lovon

Üget vízen, árkon-bokron 

Virgonc, fürge lovával,

Utána a sok zsivánnyal.

                                            

Büszke Mihai jön utána,

Fényes, mint a tűz lángja,

Fehér lova nem hibádzik

És szeméből láng szikrázik.

                                                       

Száguldanak, mint a fecske,

Vagy a villám, mikor esne,

Betyár vágta, betyár vágta,

A haramiák, isten átka!

                                                           

Közelharc!… a rét is remeg,

Mindenki mindenki ellen.

Harcban mind ölre mennek,

A vérben forgó szemek.

                                            

„Hurrá!'' nyerítenek a lovak,

Hull szikrája az égboltnak.

,,Hurrá!'' a halál is támad!

Röptében a sas megállhat!

                                               

Nyári napon egész estig

Küzdenek a legvégsőkig,

A kiélezett tőrükkel,

És a zsibbadt öklükkel.

                                                         

Buzog vérük a sebekben,

De elfogy szavuk kilehelten.

Tíz halott! de kettő feláll,

Gőgös Mihai s Andrii betyár.

                                                      

Egy kézzel is futna Popa,

A kútnál felülne a lóra,

Nyeregbe ugrik ő bátran,

Harsányan így kiabálva: 

                                                     

,,Repülj, virgonc kicsi ló,

Menekíts a nagy kínból,

Ha megszabadítasz, esküszöm, 

Véled, testvérként törődöm.”

                                                      

A virgonc pej ló eliramlik.

Hiába! Mihai utána ugrik! 

„Állj, tolvaj Popa, vezérkém,

Meglátod, hogy ki lennék én!''

                                                        

Úgy célozza, ahogy mondja,

Éppen homlokon találja!

,,Hurrá!'' A sas az égből

Háromszor üvölt dicsből.

                                                

1843., Ocna

                                        

*Ez a betyár hét teljes éven át járta az országot, anélkül, hogy elfogta volna valamelyik pandúrcsapat. 1818-ban, Mihai Cozonit, a szerző nagybátyját, bízták meg uralkodói paranccsal, hogy fogja el ezt a híres zsiványt. Találkozva vele Valea-Seacăn, néhány órás kemény harc után megölte őt, ahogy a lován menekülni próbált.

                                            

Vasile Alecsandri
                                       

 Andrii-Popa*

                                                

Cine trece-n Valea-Seacă

Cu hamgerul fără teacă

Şi cu pieptul dezvelit?

Andrii-Popa cel vestit!

                                             

Şapte ani cu voinicie

Şi-a bătut joc de domnie

Şi tot pradă ne-ncetat,

Andrii-Popa, hoţ bărbat!

                                                    

Zi şi noapte, de călare,

Trage bir din drumul mare,

Şi din ţară peste tot!

Fug neferii cât ce pot,

                                                        

Căci el are-o puşcă plină

Cu trei glonţi la rădăcină,

Ş-are-un murg de patru ani,

Care muşcă din duşmani,

                                     

Ş-are fraţi de cruce şapte,

Care-au supt sânge cu lapte.

Şi nu-i pasă de nimic,

Andrii-Popa cel voinic!

                                                

Căpitane, frăţioare,

Ce se vede despre soare?

Să zăresc vro patru cai!...

N-auzişi tu de-un Mihai?

                                                         

Căpitane, te găteşte,

Mihai mândrul te goneşte.

Iată-1, vine ca un zmeu!

Fă trei cruci la Dumnezeu.

                                                 

Cum îi vede-n depărtare,

Popa strigă-n gura mare:

"Hai la goană de neferi!

Hai la horă de muieri!"*

A zis! ţipă, se aruncă,

Trece şes, pâraie, luncă

Cu fugarul sprintenel

Şi cu hoţii după el.

                                                         

Mihai mândrul vine iară,

Falnic ca un stâlp de pară,

Pe-un cal alb ce n-are loc

Şi din ochi aruncă foc.

                                              

Fug cum fuge-o o rândunică,

Fug ca fulgerul când pică,

Şi se duc voinicii, duc,

Cu urgie de haiduc!

                                                         

Piept în piept!... câmpul răsună

Toţi de tot dau împreună.

Toţi la luptă-s încleştaţi,

Toţi în sânge încruntaţi.

                                            

"Ura, fraţi!" caii nechează,

Sus văzduhul scănteiază.

"Ura!" moartea s-a ivit!

Vulturu-n zbor s-a oprit!

                                               

Zi de vară pân-în seară

Dau voinicii să se piară

Şi cu fierul ascuţit,

Şi cu pumnul amorţit.

                                  

Sângele-n răni gâlgâieşte,

Glasu-n gură se sfârşeşte.

Zece-s morţi! doi încă vii,

Mihai mândrul şi Andrii.

                                                                   

Andrii fuge făr' de-o mână,

Prinde murgul la fântână,

Dă pieptiş, sare pe şa

Şi din gură zice-aşa:

                                                   

"Zbori, copile sprintenele,

Să mă scapi de chinuri grele,

Că mă jur, de mă-i scăpa,

Ca pe-un frate te-oi căta".

                                                     

Murgul sprinten se repede.

În zadar! Mihai mi-1 vede!

"Stai, hoţ-popă, dragul meu,

Să-ţi arăt cine sunt eu!"

                                            

Şi cum zice, mi-1 chiteşte,

Drept în frunte mi-l loveşte!

"Ura!" Vulturul din nori

Răcni falnic de trei ori.

                                                    

1843, Ocna

                                                                

* Acest hoţ a cutreierat ţara şapte ani întregi, fără a-1 putea prinde vreo

poteră. În anul 1818, Mihai Cozoni, unchiul autorului, a fost însărcinat

prin poruncă domnească ca să puie mâna pe acel hoţ vestit. Întâlnindu-l la

Valea-Seacă, 1-a ucis din fuga calului, după o cruntă luptă de câteva ore.

 

 

 

Magyar Irodalmi Lap

Hozzászólás ehhez


Belépés

Reklám

 

 

 


 

A Magyar Nyelv Múzeuma

 

Inter Japán Magazin

 

Turcsány Péter honlapja

 

Jankovics Marcell honlapja

 

 

Papp Lajos

 

 

 

 

 

Magyar Irodalmi Lap